Türkiye ile Almanya arasındaki ekonomik ilişkiler yalnızca ihracat ve ithalattan ibaret değil. Üretim, teknoloji, lojistik, enerji ve hizmet sektörlerinde iki ülke arasındaki yatırım ilişkileri giderek daha stratejik bir önem kazanıyor.

Peki Almanya’da faaliyet gösteren bir şirket ya da Almanya’da yaşayan bireysel bir yatırımcı Türkiye’de şirket kurmak istediğinde nasıl bir süreçle karşılaşıyor? Şirket kuruluşu ne kadar sürüyor, maliyeti ne oluyor? Türkiye hangi vergi avantajlarını sunuyor? İki ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması yatırımcıları nasıl koruyor? OECD düzenlemeleri uluslararası yatırımların geleceğini nasıl şekillendiriyor?

Türkiye’de uzun yıllar vergi denetimi alanında görev yapmış ekonomist ve vergi uzmanı Mahmut Aydoğmuş’a sizler için 20 soruluk bir yol haritası hazırladık.

Yararlı olması dileğiyle…

Türkiye, Alman yatırımcılar açısından neden önemli bir yatırım merkezi?

    Türkiye’yi yalnızca büyük bir tüketim pazarı olarak değerlendirmek eksik olur. Türkiye aynı zamanda Avrupa, Asya ve Orta Doğu pazarlarına erişim sağlayan stratejik bir üretim ve lojistik merkezidir.

    Alman yatırımcılar açısından burada üç önemli avantaj görüyorum: Coğrafi yakınlık, gelişmiş sanayi altyapısı ve Avrupa ile ekonomik entegrasyon.

    Örneğin Almanya’da faaliyet gösteren bir makine üreticisi, Türkiye’de kuracağı şirket aracılığıyla hem yerel pazara ulaşabilir hem de bölge ülkelerine yönelik üretim ve ihracat gerçekleştirebilir.

    Ancak bir hususun altını çizmek gerekiyor. Türkiye’de yatırım kararı yalnızca düşük maliyet beklentisiyle verilmemeli. Döviz kuru, enflasyon, finansman koşulları, hukuki öngörülebilirlik ve vergi yükü birlikte değerlendirilmelidir.

    Benim yaklaşımım şu: Türkiye, doğru yatırım modeliyle önemli fırsatlar sunuyor. Ancak yatırımın başarısı, yalnızca pazarın büyüklüğüne değil, hukuki ve mali yapının ne kadar doğru kurulduğuna bağlı.

    Almanya’da yerleşik bir şirket veya Alman vatandaşı Türkiye’de doğrudan şirket kurabilir mi? Türk ortak bulması gerekiyor mu?

    Evet, kurabilir. Türkiye’deki doğrudan yabancı yatırım mevzuatı, genel kural olarak yabancı yatırımcılarla yerli yatırımcıları eşit koşullarda değerlendiriyor.

    Almanya’da kurulu bir şirket, Türkiye’de yüzde 100 sermayesine sahip olduğu bir limited veya anonim şirket kurabilir.

    Aynı şekilde Almanya’da yaşayan bir gerçek kişi de Türkiye’de şirket ortağı olabilir. Türk vatandaşı bir ortak bulması zorunlu değil.

    Bu oldukça önemli. Çünkü yabancı yatırımcı, yatırımının mülkiyetini ve yönetimini başka bir yerel ortakla paylaşmak zorunda kalmadan faaliyet gösterebiliyor.

    Bununla birlikte şirket kurma hakkı ile Türkiye’de ikamet etme veya çalışma hakkı birbirinden farklı konular. Şirket ortaklığı otomatik olarak çalışma izni sağlamıyor. Ayrıca bankacılık, sigortacılık ve belirli düzenlenmiş sektörlerde özel izinler ve sınırlamalar bulunabiliyor.

    Bir Alman yatırımcı Türkiye’de şirket kurmak istediğinde hangi aşamalardan geçiyor?

    Türkiye’de şirket kuruluşu büyük ölçüde dijitalleşmiş durumda. İşlemler MERSİS adı verilen Merkezi Sicil Kayıt Sistemi üzerinden başlatılıyor.

    Genel olarak süreç şöyle ilerliyor:

    Öncelikle limited veya anonim şirket türüne karar veriliyor, şirket unvanı ve faaliyet konusu belirleniyor. Ardından şirket sözleşmesi MERSİS üzerinden hazırlanıyor.

    Alman şirketine veya gerçek kişiye ait gerekli belgeler hazırlanıyor; gerektiğinde apostil ve yeminli tercüme işlemleri yapılıyor. Sonrasında ticaret siciline tescil başvurusu gerçekleştiriliyor.

    Vergi kaydı, imza işlemleri, banka hesabı ve gerekli diğer yükümlülükler tamamlanıyor.

    Almanya’da yerleşik bir tüzel kişinin ortak olması durumunda şirketin varlığını ve temsil yetkisini gösteren belgeler de gerekiyor.

    Önemli bir ayrıntı daha var: Almanya’daki şirketin Türkiye’de mutlaka yeni bir şirket kurması gerekmiyor. Faaliyet modeline göre şube açılması da mümkün. İrtibat bürosu ise kural olarak ticari faaliyet yürütmek için kullanılamıyor.

    Dolayısıyla ilk karar, şirketin nasıl kurulacağı değil, Türkiye’de hangi hukuki yapıyla faaliyet göstereceği olmalı.

    Alman yatırımcı için limited şirket mi, anonim şirket mi daha avantajlı?

    Bu sorunun cevabı yatırımın büyüklüğüne, ortaklık yapısına ve gelecek planına bağlı.

    Türkiye’de küçük ve orta ölçekli ticari faaliyetler için limited şirket pratik bir tercih olabilir. Daha büyük yatırımlarda, yatırımcı giriş ve çıkışlarının planlandığı yapılarda ya da sermaye piyasalarına açılma hedefinde ise anonim şirket öne çıkabilir.

    Ancak yalnızca kuruluş kolaylığına bakılmamalı.

    Özellikle ortakların kamu borçlarından sorumluluğu, yönetim organlarının yükümlülükleri, pay devri ve kurumsal yönetim açısından iki şirket türü arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

    Alman yatırımcılara önerim, kuruluş aşamasında birkaç bin avroluk masraf farkından çok, ileride karşılaşabilecekleri hukuki ve vergisel riskleri dikkate almalarıdır.

    Türkiye’de şirket kuruluşu ne kadar sürüyor ve maliyeti ne oluyor?

    Burada iki ayrı kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor: Şirketin hukuken kurulması ve fiilen ticari faaliyete başlaması.

    Belgeleri eksiksiz hazırlanmış bir şirketin ticaret siciline tescili uygun koşullarda birkaç iş günü içerisinde tamamlanabiliyor. Ancak yabancı ortaklı şirketlerde apostil, tercüme, banka hesabı açılışı ve temsil yetkilerinin doğrulanması nedeniyle süreç uzayabiliyor.

    Ben Alman yatırımcıya, tüm hazırlıklar dahil olmak üzere yaklaşık iki ila dört haftalık bir operasyonel planlama yapmasını öneririm. Bu bir yasal süre değil, ihtiyatlı bir iş planlama tahminidir.

    Sermaye konusuna gelirsek, Türkiye’de limited şirketler için asgari sermaye 50 bin TL, anonim şirketler için ise 250 bin TL olarak belirlenmiş durumda.

    Ancak sermaye ile kuruluş maliyeti aynı şey değil. Sermaye şirketin mal varlığına dahil olurken; ticaret sicili, noter, tercüme, danışmanlık ve diğer hizmet bedelleri kuruluş giderini oluşturuyor.

    Bu nedenle her yatırımcı için geçerli tek bir kuruluş maliyeti söylemek doğru olmaz. Özellikle yabancı şirket ortaklığında belge sayısı ve tercüme gereksinimleri maliyeti önemli ölçüde etkileyebiliyor.

    Türkiye’de şirket kuran Alman yatırımcı hangi vergilerle karşılaşıyor? Almanya ile karşılaştırıldığında vergi yükü avantajlı mı?

    Türkiye’de standart kurumlar vergisi oranı 2026 yılı itibarıyla yüzde 25. Bankalar ve bazı finansal kuruluşlar gibi özel sektörlerde ise yüzde 30 oranı uygulanıyor.

    Almanya’da ise şirket kazançları federal kurumlar vergisi, dayanışma ek vergisi ve belediyelere göre değişen ticaret vergisi kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle Almanya’daki toplam şirket vergisi yükü birçok bölgede yaklaşık yüzde 30 düzeyine ulaşabiliyor.

    İlk bakışta Türkiye’nin vergi oranı bakımından avantajlı olduğu söylenebilir. Ancak yalnızca nominal vergi oranlarını karşılaştırmak yanıltıcı olur.

    Örneğin Türkiye’de bir şirketin 10 milyon TL vergiye tabi kazanç elde ettiğini düşünelim. Standart yüzde 25 kurumlar vergisi uygulandığında 2,5 milyon TL vergi hesaplanır.

    Ancak şirketin yatırım teşviklerinden yararlanması, Ar-Ge faaliyetleri yürütmesi veya ihracat gelirlerinin bulunması durumunda fiilî vergi yükü değişebilir.

    Diğer taraftan kâr dağıtımı, KDV, çalışanların sosyal güvenlik maliyetleri ve uluslararası ödemeler üzerindeki stopajlar da hesaba katılmalıdır.

    Bir yatırımcı için asıl önemli olan, kâğıt üzerindeki vergi oranı değil, yatırımından elde ettiği kazancın vergiler sonrasında ne kadarının kendisine kaldığıdır.

    Türkiye’nin Alman yatırımcılara sunduğu en önemli vergi avantajları nelerdir?

    Türkiye’de yatırım teşvik sistemi, yalnızca belirli yatırımlar için kurumlar vergisi avantajı sunmuyor. Yatırımın niteliğine göre farklı mali destekler de sağlıyor.

    Bunların başında KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve istihdama yönelik destekler geliyor.

    Bunları Okudunuz mu?

    2025 yılında yürürlüğe giren 9903 sayılı Karar ile yatırım teşvik sisteminin çerçevesi yeniden düzenlendi.

    Örneğin Almanya’daki bir sanayi şirketi Türkiye’de üretim tesisi kurduğunda, yatırımın konusu ve bulunduğu bölgeye bağlı olarak makine ve teçhizat alımlarında vergi avantajlarından yararlanabilir.

    Burada önemli olan nokta şu: Her yabancı yatırımcı otomatik olarak teşvik sahibi olmuyor.

    Yatırımın sektörü, büyüklüğü, lokasyonu ve ilgili teşvik belgesinin şartları belirleyici oluyor.

    Alman yatırımcılara önerim, yatırım yerini seçmeden önce teşvik analizini tamamlamalarıdır. Çünkü aynı yatırımın farklı bölgelerde gerçekleştirilmesi, toplam yatırım maliyetini önemli ölçüde değiştirebilir.

    Türkiye’de bir Alman şirketinin yatırım teşvikleri sayesinde kurumlar vergisini yüzde 25’in altına düşürmesi mümkün mü?

    Evet, belirli koşullarda mümkün.

    Türkiye’de yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlardan elde edilen kazançlar için indirimli kurumlar vergisi uygulanabiliyor.

    Mevcut düzenlemede, ilgili şartları sağlayan yeni teşvik belgeleri bakımından kurumlar vergisi oranına yüzde 60 indirim uygulanması ve indirimden yararlanma süresinin ilk hak kazanılan hesap dönemi dahil en fazla on hesap dönemiyle sınırlandırılması öngörülüyor. Ayrıca yatırıma katkı tutarı sınırı bulunuyor.

    Örneğin standart kurumlar vergisi oranının yüzde 25 olduğu bir durumda, yüzde 60 oran indirimi uygulanması, ilgili kazanç bakımından yüzde 10’luk bir vergi oranı anlamına gelir.

    Ancak bunun şirketin bütün kazançlarına sınırsız biçimde yüzde 10 vergi uygulanacağı şeklinde anlaşılmaması gerekiyor.

    İndirimin hangi kazançlara, hangi dönemde ve ne kadar uygulanacağı yatırım teşvik belgesinin koşullarına bağlı.

    Bu nedenle yatırımın başlangıcında yapılacak vergi planlaması, bazen yatırımın kendisi kadar önemli hale geliyor.

    Türkiye’de üretim yapmak isteyen Alman şirketleri için serbest bölgeler ve teknoparklar ne gibi fırsatlar sunuyor?

    Türkiye’de yatırım yapmanın önemli avantajlarından biri de faaliyet türüne göre farklı vergisel rejimlerden yararlanabilme imkânı.

    Örneğin serbest bölgelerde üretim yapan işletmeler, yasal şartları karşılamaları durumunda üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar bakımından kurumlar vergisi istisnasından yararlanabiliyor. Burada özellikle ihracat ve yurt içi satış ayrımı önem taşıyor.

    Teknoloji geliştirme bölgelerinde ise belirli yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar için vergi avantajları söz konusu.

    Ayrıca Ar-Ge ve tasarım merkezlerine yönelik özel indirimler ve istihdam destekleri de bulunuyor.

    Dolayısıyla Türkiye’de yatırım yapmayı düşünen bir Alman yazılım şirketi ile otomotiv yan sanayi üreticisinin aynı vergisel modeli tercih etmesi gerekmiyor.

    Bence Türkiye’nin güçlü yönlerinden biri bu çeşitlilik.

    Ancak teşviklerin süreli ve koşullu olduğunu unutmamak gerekiyor. Yatırımcı, yatırımını yalnızca bugünkü istisnalara dayanarak değil, teşvik sona erdikten sonraki maliyet yapısını da hesaplayarak planlamalı.

    Almanya’da yerleşik bir yatırımcı Türkiye’de gelir elde ettiğinde hem Almanya’da hem Türkiye’de vergi ödemek zorunda mı?

      Uluslararası yatırımcıların en fazla merak ettiği konulardan biri bu.

      Türkiye ile Almanya arasında 19 Eylül 2011 tarihinde imzalanan ve hükümleri 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren uygulanan bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunuyor.

      Anlaşmanın temel amacı, aynı gelirin iki ülkede vergilendirilmesinden kaynaklanabilecek mükerrer vergi yükünü önlemek.

      Ancak burada sık yapılan bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek isterim.

      Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, yatırımcının hiçbir şekilde iki ülkede vergi yükümlülüğü olmayacağı anlamına gelmiyor.

      Anlaşma, hangi ülkenin hangi gelir üzerinden vergilendirme hakkına sahip olduğunu ve ortaya çıkan çifte vergilendirmenin nasıl giderileceğini düzenliyor.

      Örneğin Almanya’da mukim bir kişinin Türkiye’deki şirketinden temettü geliri elde etmesi durumunda, Türkiye’de stopaj uygulanması ve bu gelirin Almanya’da da beyana konu olması gündeme gelebilir.

      Bu durumda anlaşmanın ilgili hükümleri ve Almanya’daki iç mevzuat çerçevesinde istisna veya mahsup mekanizmaları değerlendirilir.

      Buradaki temel ilke, aynı gelir üzerinden haksız bir mükerrer vergi yükünün önlenmesidir.

      Almanya’daki ana şirket, Türkiye’deki iştirakinden elde ettiği kârı Almanya’ya transfer edebilir mi? Vergisel açıdan nasıl bir uygulama söz konusu?

        Evet. Türkiye’de yatırım yapan yabancı şirketler, ilgili mevzuata ve vergisel yükümlülüklere uymak kaydıyla kârlarını yurt dışına transfer edebilirler.

        Ancak şirketin elde ettiği kazanç ile ortağına dağıttığı kâr payını birbirinden ayırmak gerekiyor.

        Öncelikle Türkiye’deki şirketin kurum kazancı vergilendiriliyor. Daha sonra bu kazancın ortaklara dağıtılması halinde kâr payı stopajı gündeme geliyor.

        Türkiye’nin iç mevzuatındaki genel kâr dağıtım stopajı ile Almanya-Türkiye Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması’ndaki sınırlamalar birlikte değerlendirilmelidir.

        Anlaşma, belirli doğrudan iştirak koşullarında daha düşük bir kaynak ülke vergilendirme sınırı öngörebiliyor.

        Ancak indirimli anlaşma oranından yararlanmak için Almanya’da mukim olunduğunun ve diğer anlaşma şartlarının belgelendirilmesi gerekiyor.

        Burada benim özellikle dikkat çekmek istediğim konu şu: Kârın Almanya’ya gönderilmesi tek başına bir vergi planlaması değil. Şirketin ortaklık yapısı, kâr dağıtım politikası ve Almanya’daki vergilendirme rejimi birlikte incelenmeli.

        Almanya’daki bir şirket Türkiye’de şirket kurmadan hizmet verirse Türkiye’de vergi öder mi?

          Bu sorunun cevabı, verilen hizmetin niteliğine ve Türkiye’deki faaliyetin kapsamına bağlı.

          Örneğin Almanya’da bulunan bir mühendislik şirketi, Türkiye’deki müşterisine danışmanlık hizmeti verebilir.

          Bu durumda ilk bakılması gereken konu, Türkiye’de vergi anlaşması anlamında bir işyerinin oluşup oluşmadığıdır.

          Türkiye-Almanya anlaşmasında ticari kazançlar açısından işyeri kavramı son derece önemli.

          Anlaşmada, aynı veya bağlantılı proje kapsamında Türkiye’de personel aracılığıyla sunulan hizmetlerin herhangi bir 12 aylık dönemde toplam altı ayı aşması halinde hizmet işyeri oluşmasına ilişkin özel düzenleme de bulunuyor.

          Ancak altı ayı aşmayan her faaliyetin otomatik olarak vergiden muaf olduğunu söylemek de doğru değil. Sabit işyeri veya diğer işyeri oluşum koşulları ayrıca değerlendirilmeli.

          Bir de KDV boyutu var. Türkiye’de yararlanılan hizmetler bakımından sorumlu sıfatıyla KDV yükümlülüğü doğabiliyor.

          Dolayısıyla Alman şirketinin Türkiye’de fiziksel bir şirket kurmamış olması, Türkiye’de hiçbir vergi yükümlülüğünün doğmayacağı anlamına gelmez.

          Almanya’daki bir şirketin Türkiye’deki iştirakine borç vermesi, marka kullandırması veya yönetim hizmeti sunması vergisel risk yaratır mı?

            Evet. Hatta uluslararası vergi denetimlerinde en fazla önem taşıyan alanlardan biri ilişkili şirketler arasındaki işlemler.

            Örneğin Almanya’daki ana şirketin Türkiye’deki iştirakine kredi kullandırdığını düşünelim.

            Bu kredinin faiz oranı, borçlanmanın ekonomik gerekçesi, örtülü sermaye hükümleri ve faiz ödemeleri üzerindeki vergiler ayrı ayrı incelenmeli.

            Benzer şekilde marka kullanım bedelleri, lisans ücretleri, teknik destek ve yönetim hizmetleri de transfer fiyatlandırması kurallarına tabi olabilir.

            Burada esas alınan prensip emsallere uygunluk ilkesi.

            Yani Almanya’daki ana şirket, Türkiye’deki iştirakine herhangi bir bedeli yalnızca grup şirketi olduğu için keyfî biçimde yansıtamaz.

            Bedelin gerçekten verilen hizmetle ilişkili olması ve bağımsız şirketler arasında uygulanabilecek koşullarla uyumlu olması gerekir.

            Vergi idareleri açısından artık yalnızca faturanın varlığı yeterli değil. İşlemin ekonomik gerçekliği de önem taşıyor.

            OECD’nin uluslararası vergi düzenlemeleri Türkiye’de yatırım yapan Alman şirketlerini nasıl etkiliyor?

            Bunları Okudunuz mu?

              Uluslararası vergilendirme son yıllarda önemli bir dönüşüm geçiriyor.

              Eskiden şirketlerin hangi ülkede kurulduğu ve gelirlerini hangi ülkede beyan ettiği ön plandaydı. Bugün ise vergi idareleri, ekonomik faaliyetin gerçekte nerede gerçekleştiğine, değerin nerede üretildiğine ve kazancın hangi ülkede vergilendirilmesi gerektiğine daha fazla odaklanıyor.

              OECD’nin BEPS olarak bilinen matrah aşındırma ve kâr aktarımını önleme çalışmaları bu dönüşümün merkezinde bulunuyor.

              Örneğin Almanya’daki bir şirketin Türkiye’deki iştiraki üretim yapıyor ancak kazancın önemli bir kısmı başka bir ülkedeki grup şirketine lisans, faiz veya hizmet bedeli olarak aktarılıyorsa, bu işlemlerin ekonomik gerekçesi sorgulanabilir.

              Burada amaç uluslararası ticareti engellemek değil, kârın yapay işlemlerle düşük vergili ülkelere aktarılmasını önlemek.

              Benim değerlendirmem şu: Önümüzdeki dönemde uluslararası yatırımcılar için vergi oranları kadar, işlemlerini belgelendirebilme ve ekonomik gerçekliği ortaya koyabilme kapasitesi de belirleyici olacak.

              OECD’nin yüzde 15 küresel asgari kurumlar vergisi uygulaması Alman yatırımcılar açısından ne anlama geliyor?

                Bu düzenleme, özellikle büyük çok uluslu şirket grupları açısından oldukça önemli.

                OECD’nin İkinci Sütun olarak bilinen küresel asgari vergi yaklaşımı, genel olarak yıllık konsolide hasılatı en az 750 milyon avro olan çok uluslu şirket gruplarını hedefliyor.

                Amaç, kapsama giren şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde hesaplanan efektif vergi yükünün belirli kurallar çerçevesinde en az yüzde 15 seviyesinde olmasını sağlamak.

                Türkiye de küresel asgari kurumlar vergisine yönelik düzenlemeleri mevzuatına dahil etti.

                Burada dikkat çekici bir nokta var.

                Türkiye’de yatırım teşviki nedeniyle oldukça düşük vergi ödeyen büyük bir Alman şirketler grubunun, küresel asgari vergi kuralları nedeniyle ilave vergi yüküyle karşılaşması mümkün.

                Dolayısıyla bir yatırım teşvikinin yerel mevzuatta sağladığı avantaj ile çok uluslu grubun küresel ölçekte elde ettiği net avantaj her zaman aynı olmayabilir.

                Bu nedenle özellikle büyük Alman şirketlerinin Türkiye’deki yatırım teşviklerini OECD’nin GloBE kurallarıyla birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

                Almanya ile Türkiye arasında vergi bilgilerinin otomatik paylaşılması yatırımcıları nasıl etkiliyor?

                  Uluslararası finansal şeffaflık artık yeni dönemin temel unsurlarından biri.

                  OECD’nin Ortak Raporlama Standardı, yani CRS çerçevesinde ülkeler arasında belirli finansal hesap bilgileri otomatik olarak paylaşılabiliyor.

                  Türkiye ve Almanya da bu uluslararası bilgi değişimi sisteminin tarafları arasında yer alıyor.

                  Ancak burada önemli bir ayrıntıyı vurgulamak isterim: Otomatik bilgi değişimi, bir kişinin bütün banka hareketlerinin veya ticari sırlarının sınırsız biçimde karşı ülkeye gönderildiği anlamına gelmiyor.

                  Paylaşılan bilgiler, ilgili uluslararası standartların kapsamı ve koşullarıyla sınırlı.

                  Almanya’da vergi mukimi olan bir kişinin Türkiye’deki belirli finansal hesapları bu çerçevede raporlamaya konu olabilir.

                  Bu nedenle yatırımcının banka hesabını nerede açtığından önce, hangi ülkede vergi mukimi olduğunu ve hangi ülkede hangi gelirleri beyan etmek zorunda bulunduğunu bilmesi gerekiyor.

                  Artık uluslararası yatırımda temel yaklaşım, geliri saklamak değil, gelirin vergisel niteliğini doğru belirlemek ve yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmek olmalı.

                  Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları veya çifte vatandaşlar açısından Türkiye’de yatırım yapmanın özel vergisel sonuçları var mı?

                    Öncelikle şunu belirtmek gerekiyor: Vergi hukukunda vatandaşlık ile vergi mukimliği aynı şey değil.

                    Bir kişinin Türk vatandaşı olması, bütün gelirlerinin otomatik olarak Türkiye’de vergilendirileceği anlamına gelmiyor.

                    Örneğin uzun yıllardır Almanya’da yaşayan, ekonomik ve kişisel ilişkilerinin merkezi Almanya’da bulunan bir Türk vatandaşı, vergi anlaşması bakımından Almanya mukimi olabilir.

                    Bu kişi Türkiye’de şirket kurduğunda, gayrimenkul satın aldığında veya yatırım geliri elde ettiğinde her gelir türü ayrı değerlendirilir.

                    Özellikle Türkiye’deki şirketinden aldığı kâr payları, taşınmaz kira gelirleri ve şirket paylarının satışından doğan kazançlar bakımından farklı vergilendirme kuralları söz konusu olabilir.

                    Benim burada özellikle vurgulamak istediğim nokta, vatandaşlık üzerinden değil, vergi mukimliği ve gelirin niteliği üzerinden değerlendirme yapılması gerektiğidir.

                    Alman yatırımcıların Türkiye’de şirket kurarken en sık yaptığı hatalar neler?

                      Ben üç temel hata görüyorum.

                      Birincisi, yatırım kararının yalnızca kuruluş maliyeti ve vergi oranına göre verilmesi.

                      İkincisi, Almanya’daki ana şirket ile Türkiye’deki iştirak arasındaki ticari ilişkilerin yeterince planlanmaması.

                      Üçüncüsü ise vergi uyum süreçlerinin yatırım gerçekleştikten sonra ele alınması.

                      Örneğin Alman yatırımcı Türkiye’de bir üretim şirketi kuruyor. Ancak marka hakkı Almanya’da, finansman başka bir grup şirketinde, satış organizasyonu ise üçüncü bir ülkede bulunuyor.

                      Böyle bir yapıda transfer fiyatlandırması, stopaj, KDV, gümrük kıymeti ve çifte vergilendirme meseleleri birlikte ortaya çıkabilir.

                      Bu nedenle yatırımın başlangıcında yalnızca bir şirket kuruluş danışmanıyla değil, uluslararası vergi hukuku ve finansal planlama alanında uzman kişilerle de çalışılması gerektiğini düşünüyorum.

                      Türkiye’deki yüksek enflasyon, döviz kuru ve ekonomik belirsizlikler Alman yatırımcılar açısından önemli bir risk oluşturmuyor mu?

                        Elbette oluşturuyor. Bunu görmezden gelmek doğru olmaz.

                        Türkiye’nin yatırım potansiyelini anlatırken makroekonomik riskleri yok saymak, yatırımcıya gerçekçi bir değerlendirme sunmamak anlamına gelir.

                        Özellikle yüksek enflasyon, finansman maliyetleri, döviz kuru oynaklığı ve gelecekteki nakit akışlarının öngörülebilirliği yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor.

                        Ancak burada yatırımın niteliği de önemli.

                        Türkiye’de üretim yapıp gelirinin önemli bölümünü avro üzerinden ihracattan elde eden bir şirket ile yalnızca Türkiye iç pazarına satış yapan bir şirketin döviz kuru riskleri aynı değil.

                        Ben Alman yatırımcıların Türkiye’yi değerlendirirken üç farklı senaryo hazırlamasını öneriyorum: İyimser, temel ve olumsuz senaryo.

                        Her senaryoda kur, enflasyon, işçilik maliyetleri, finansman ve vergi yükü birlikte hesaplanmalı.

                        Türkiye’de yatırım yapmanın riski var. Ancak riskin varlığı, yatırım fırsatının olmadığı anlamına gelmiyor. Önemli olan, riskin doğru ölçülmesi ve yönetilmesi.

                        Son olarak, bugün Türkiye’de yatırım yapmayı düşünen bir Alman iş insanına ne tavsiye edersiniz?

                        Ben yatırımcılara her zaman aynı şeyi söylüyorum: Bir ülkeye yatırım yapmadan önce yalnızca o ülkenin sunduğu fırsatları değil, kurallarını da öğrenin.

                        Türkiye’nin önemli bir sanayi altyapısı, girişimcilik potansiyeli, genç iş gücü ve stratejik coğrafi konumu var.

                        Almanya’nın ise güçlü sermaye birikimi, ileri teknoloji kapasitesi ve uluslararası üretim deneyimi bulunuyor.

                        Bu iki ekonomik yapının birbirini tamamlayabileceği çok sayıda alan mevcut.

                        Özellikle otomotiv yan sanayi, makine üretimi, yenilenebilir enerji, yazılım, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarında iş birliği fırsatları görüyorum.

                        Ancak benim için yatırım ortamının kalitesini belirleyen en önemli unsur yalnızca vergi teşvikleri değil, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik.

                        Çünkü yatırımcı bir ülkede bir yılda ne kadar kazanacağını hesaplayabilir. Asıl bilmek istediği, beş yıl sonra hangi kurallarla karşılaşacağıdır.

                        Sermaye fırsatı sever ama belirsizliği sevmez.

                        Türkiye’nin Alman yatırımcılar açısından daha güçlü bir merkez haline gelmesinin yolu da yalnızca yeni teşvikler açıklamaktan değil; istikrarlı, şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım ortamını güçlendirmekten geçiyor.